Holocaustmonument voor álle slachtoffers op zuidmuur synagoge

Gepubliceerd: 15-10-2020 13:27
Laatste update: 15-10-2020 13:33

Sinds deze week hangt er een Holocaust-plaquette aan de zuidmuur van de Synagoge aan de Bogaardenstraat.  Beeldhouwer en stadsdichter Maarten van den Berg vervaardigde het monument in opdracht van de Nederlands Israëlitische Hoofdsynagoge Limburg (NIHL).

De NIHL gaf daar in 2018 al opdracht toe met als speciale boodschap om alle bevolkingsgroepen te herdenken die zijn vervolgd door het nazi-regime, zoals Roma, Sinti, verzetsstrijders, Jehova’s getuigen, homoseksuelen, gehandicapten en andersdenkenden. Het resultaat is een plaquette met een bronzen lijst, waarop de tekst 'Vergeten leidt tot ballingschap De herinnering brengt bevrijdingen Wij herdenken de in de Holocaust vermoorde Maastrichtenaren. Zij waren slachtoffers van onverdraagzaamheid en racisme”, staat.

Het eerste tekstdeel is een quote uit een toespraak die bondspresident Richard von Weizsäcker op 8 mei 1985 uitsprak voor de Duitse Bondsdag (wordt gezien als onderdeel van de Joodse wijsbegeerte)  ter herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog. De plek van het monument betereft  de zuidmuur van de synagoge aan de Capucijnengang. Een bewuste plek  zodat  het monument zich  in het hart van de stad bevindt . De keuze voor de kunstenaar Maarten van den Berg was daarom niet moeilijk. Hij is daarnaast namelijk ook dichter en maakte meerdere poëziekunstwerken in de openbare ruimte.
Ook het materiaal van de terrazzo plaat is van symbolische betekenis en opgebouwd uit delen van  huizen van Maastrichtse slachtoffers,  het woonwagenkamp aan de Sint Gerardusweg, doorvoerkamp Westerbork, concentratiekamp Auschwitz-Birkenau én zand uit de Negevwoestijn. Dit staat symbool voor de tocht die slachtoffers hebben afgelegd enerzijds,maar  anderzijds moet het zand symbool staan voor de  universele mensheid, als boodschap tegen racisme. De plek van de woestijn is namelijk de plek waar de mensheid ooit is ontstaan, onze Afrikaanse voorouders en waar we allemaal vanaf stammen, aldus het NIHL. 
Daarnaast vormt een bronzen balk onderdeel van het monument waarop in drie talen, Nederlands,  Sinti en Hebreeuws “wie mij lief is’” staat.  Het Sinti en het Hebreeuws verwijzen naar de identiteit van de Maastrichtse Holocaustslachtoffers. Op deze balk zijn een aantal steentjes gelegd, naar Joods gebruik.
De officiële opening laat dus nog op zich wachten vanwege de pandemie en is nog tot nadere bekendmaking uitgesteld.